Bykowicz, Karolina

Dopuszczalność zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu naruszenia zobowiązania (nie)pieniężnego

Introduction

Dopuszczalność zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu naruszenia zobowiązania (nie)pieniężnego. Analiza dopuszczalności kary umownej po odstąpieniu od umowy z powodu naruszenia zobowiązania (nie)pieniężnego. Bada orzecznictwo, doktrynę i uchwałę SN 2019.

Abstract

dc.title: Dopuszczalność zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu naruszenia zobowiązania (nie)pieniężnego dc.contributor.author: Bykowicz, Karolina dc.description.abstract: Celem niniejszego artykułu jest próba ujęcia problematyki dopuszczalności zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy, w sytuacji gdy podstawą odstąpienia jest naruszenie zobowiązania o charakterze pieniężnym. Analiza tego zagadnienia zostanie przeprowadzona w oparciu o poglądy orzecznictwa i doktryny. W pierwszej części artykułu zostanie zwięźle scharakteryzowane pojęcie kary umownej. Już z woli samego ustawodawcy, kara umowna ma naprawiać szkodę, która powstała z niewykonania lub nienależytego zobowiązania niepieniężnego. Autorka wskazuje na szereg kontrowersji, jakie powstały w orzecznictwie w związku z możliwością zastrzeżenia kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy na wypadek naruszenia zobowiązania o charakterze pieniężnym. W judykaturze wykształciły się dwie linie orzecznicze. Pierwsza opowiada się za dopuszczalnością, na zasadzie swobody umów, takiej konstrukcji prawnej. Druga z kolei wskazuje, iż takie postanowienia umowne są nieważne jako sprzeczne z bezwzględnie obowiązującą regulacją art. 483 k.c. Przełomowa dla niniejszych rozważań pozostaje uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2019 r., opowiadająca się jednoznacznie za niedopuszczalnością zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu naruszenia zobowiązania o charakterze pieniężnym.; The purpose of the article is an attempt to address the issue of the admissibility of the provision regarding a contractual penalty in the event of rescission of the contract in a situation where the basis for rescission is a breach of a pecuniary obligation. The analysis of this issue will be discussed based on the views of the jurisprudence and the doctrine. In the first part of the article, the concept of contractual penalty will be briefly characterized. The legislator’s intention was to establish a contractual penalty for damage resulting from improper performance or non-performance of a non-pecuniary obligation. The author discusses the controversies that have arisen in the jurisprudence regarding the possibility of stipulating a contractual penalty for rescission of the contract in the event of a breach of a pecuniary obligation. Two jurisdiction approaches have developed in the judicature on the issue. The first one is in favor of the admissibility of such a legal figure on the basis of contractual freedom. The second view indicates that such contractual provisions are invalid as contrary to the mandatory regulation of Article 483 of the Polish Civil Code. The resolution of the Polish Supreme Court of November 20, 2019, clearly stating the inadmissibility of a contractual penalty in the event of rescission of the contract due to a breach of a pecuniary obligation, is fundamental to these deliberations.

Review

The article by Karolina Bykowicz, titled "Dopuszczalność zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu naruszenia zobowiązania (nie)pieniężnego," directly addresses a critical and contentious issue within Polish contract law: the permissibility of stipulating a contractual penalty in the event of contract rescission, specifically when the rescission is triggered by the breach of a pecuniary obligation. The author's stated aim is to meticulously analyze this complex problem, drawing upon both established legal doctrine and prevailing judicial jurisprudence. This initial framing sets the stage for an in-depth exploration of a legal construct that has significant practical implications for contractual agreements. The core of the article delves into the existing controversies surrounding this specific application of contractual penalties. It highlights that while the legislator's initial intent for contractual penalties was to remedy damages arising from non-performance or improper performance of *non-pecuniary* obligations, jurisprudence has seen a split. Two distinct lines of judicial reasoning are presented: one advocating for the admissibility of such provisions based on the principle of contractual freedom, and another asserting their invalidity due to conflict with the mandatory provisions of Article 483 of the Polish Civil Code, which implicitly limits contractual penalties to non-pecuniary obligations. A pivotal aspect of the analysis is the introduction of the Supreme Court's seven-judge resolution from November 20, 2019, which is presented as a landmark decision unequivocally ruling against the admissibility of a contractual penalty in cases of contract rescission due to a breach of a pecuniary obligation. By tracing the evolution of judicial thought and culminating in the definitive Supreme Court resolution, the article makes a significant contribution to clarifying a previously ambiguous area of law. The author effectively navigates the nuances of the debate, providing a comprehensive overview of the arguments for and against admissibility, before illustrating how the highest court has resolved this long-standing dispute. This work is invaluable for legal practitioners, scholars, and anyone involved in drafting or interpreting contracts under Polish law, as it provides clear guidance on the enforceability of contractual penalty clauses tied to rescission for pecuniary breaches. The article therefore not only illuminates a complex legal challenge but also offers practical clarity in an area fraught with potential for disagreement.

Full Text

Comments

You need to be logged in to post a comment.